На местото каде сега се наоѓа Здравствениот Дом др. Хаим Абраванел попознат меѓу битолчани како “Уредот”, некогаш се наоѓала најубавата и најголема еврејска синагога (храм) Арагон во Битола или Ил Кал Арагон (Арагон е автономна заедница во Шпанија, коекстензивно е со средновековното Кралство Арагон) од каде беа протерани шпанските (сефардски) Евреи.

Изглед и местоположба на Арагон, сегашен Здравствен Дом Др. Хаим Абраванел
Задниот изглед на Арагон , цртеж Гамлиел
Внатрешен декор на синагогата Арагон, фото Алберт Кан
Внатрешен декор на синагогата Арагон, фото М. Манаки
Внатрешен декор на синагогата Арагон, фото М. Манаки

Во Битола фунционирале 9 синагоги, од кои 3 биле големи и позначајни, додека другите беа мали и сместени во приватни куќи.
Синагогата Ил Кал Арагон била изградена некаде кон крајот на 16ти век или 1580 г. и како храм функционирал некаде до 1941 г.

Уличката во Еврејското маало Лос Кортижос која водела до Арагон, фото непознат извор

За време на неговото функционирање тука се одржувале разни собири и свечености, кои биле пренесувани во тогашните весници:

Весник Жидов 1920г.
Весник Жидов 1923 г.

За време на Втората светска војна од страна на бугарската фашистичка војска истата беше претворена во свинска кланица, а по нивното заминување од Битола беше целосно демолирана со динамит.

Јени Џамија лево и Преспански Ан десно, фото непознат извор
Изглед на местото од синагогата 1960-70 г. фото непознат извор
Сегашен изглед, 2021г.

Моментално на ова место не постои било какво обележје за оваа некогашна синагога која ја украсувала стара Битола.

Зоран Ѓоргиев

Врати порака

Please enter your comment!
Please enter your name here