Љубов, уметност и војна: Приказната за Владимир Бециќ и Битола

од April 18, 2026 0 коментари

По завршувањето на Балканските војни, Балканот влегува во период на силни политички тензии, особено меѓу Австроунгарската монархија и Кралството Србија. Додека големите сили очекувале исцрпен регион подготвен за нови поделби, исходот бил поинаков – Србија излегла како победник и започнала ново поглавје, вклучително и управувањето со територии како Македонија.

Владимир Бециќ (Vladimir Becić), (Славонски Брод, 1886 – Загреб 1954) со неговата сопруга Љубица Јокановиќ во нивното атеље во Битола, 1915-та.

Токму во тие турбулентни години, Битола станува нов дом за многу млади и образувани луѓе од различни делови на регионот. Градот, кој веќе бил важен културен и образовен центар, привлекувал лекари, учители, инженери и уметници.

Љубица Јокановиќ му позира на Бециќ во нивното студио во Битола

Меѓу нив бил и талентираниот сликар Владимир Бециќ (1886–1954), роден во Славонски Брод. Образован во Минхен и усовршуван во Париз, Бециќ по Балканските војни доаѓа во Битола, каде што работи како учител во гимназијата и отвора свое сликарско атеље.

Скица од неговото најпознато дело ,,Еден погреб” 1916 г.

Во Битола, на Широк Сокак, започнува и неговата најлична приказна – љубовта со Љубица Јокановиќ, образована фармацевтка од Виена. Додека Европа се подготвува за голема војна, во срцето на Битола се раѓа љубов исполнета со уметност и надеж.

Илустрација од Бециќ

Во април 1915 година, Бециќ ја организира својата прва самостојна изложба токму во Битола. Овој настан останува запишан како прва ликовна изложба на територијата на денешна Македонија. На изложбата биле претставени 31 дело, а локалниот печат го забележал значењето на настанот.

Битолски фронт во позадина Пелистер 1915г.

Само неколку недели подоцна, на 19 април 1915 година, Бециќ и Љубица стапуваат во брак во Битола. Но, нивната среќа кратко трае. Веќе следниот ден, уметникот заминува во војна како воен сликар. Судбината ги разделува – тој се повлекува со српската војска преку Албанија до Крф, додека таа заминува кон Солун.

Битолски фронт 1915г.

Повторното обединување се случува во Солун во 1916 година, каде Бециќ работи како илустратор за францускиот весник „L’Illustration“. Таму им се раѓа и ќерката Мира.

По завршувањето на Првата светска војна, двојката повторно се враќа во Битола – градот каде што започнала нивната приказна. Тука ги собираат делата од изложбата и заминуваат за Париз. Дел од тие слики подоцна се појавуваат на европски изложби, но со текот на времето им се губи трагата.

Владимир Бециќ подоцна ќе стане еден од најзначајните уметници на своето време, нарекуван и „хрватски Пол Сезан“. Сепак, неговата битолска епизода останува како посебно значаен дел од историјата на градот.

Битола не била само сведок на војни и политички пресврти – таа била сцена на љубов, култура и уметност. Приказната за Бециќ е уште еден доказ дека токму на Широк Сокак, меѓу калдрмата и старите фасади, се испишувале приказни што го надминуваат времето.

Текст обработен од Lexicon

Babam Bitola

Comments are closed.