БИТОЛА – Старите албуми на Музејот на Југославија деновиве повторно ги разбудија спомените на битолчани. Една црно-бела фотографија од 1967 година нè враќа во времето кога индустриските оџаци во Пелагонија беа симбол на економскиот препород, а посетата на највисокиот државен врв беше настан што се прераскажуваше со децении.
Свечен дочек во „4-ти Ноември“
Беше сончев ден во 1967 година кога тогашниот претседател на СФРЈ, Јосип Броз Тито, придружуван од сопругата Јованка Броз и македонскиот политички лидер Крсте Црвенковски, пристигна пред портите на шеќерната фабрика „4-ти Ноември“.
За Битола, ова не беше само протоколарна посета. Тоа беше признание за трудот на илјадници работници и земјоделци од Пелагониската котлина кои преку ноќ го претворија овој регион во центар на шеќерната индустрија во земјата.
„Тоа беше време на голем ентузијазам. Кога Тито помина низ погоните, сите бевме во бели мантили, горди на она што го изградивме,“ се потсетуваат повозрасните битолчани кои сè уште ги чуваат црно-белите фотографии во своите домашни архиви.
Архивата на Музејот на Југославија како сведок
Фотографијата која неодамна стана вирална на социјалните мрежи е дел од богатиот фонд на Музејот за историја на Југославија. На неа се гледа елегантната Јованка Броз и Тито во неговиот препознатлив манир, како во придружба на локалното раководство ги разгледуваат капацитетите на фабриката. Овој фото-албум, изработен специјално за таа прилика, денес служи како важен историски документ за индустрискиот врв на Битола.
Од гигант до носталгија
Фабриката за шеќер „4-ти Ноември“ со децении беше „моторот“ на градот. Таа не само што произведуваше шеќер за целиот пазар, туку и директно влијаеше врз развојот на земјоделството во околината.
Името на фабриката, кое го слави денот на ослободувањето на Битола, беше синоним за стабилност и сигурност.
Денес, додека индустриските капацитети се соочуваат со предизвиците на новото време, истото важи и за оваа фабрика. Таа долги години не е повеќе во функција, а ваквите фотографии остануваат како потсетник за еден период на големи амбиции.
Кој сè е на фотографијата?
Иако главните актери се познати, историчарите и ентузијастите сè уште се обидуваат да ги идентификуваат останатите лица од придружбата на Тито. Доколку препознавате некој од вашите предци или поранешни сограѓани на оваа слика, вашата информација може да стане дел од живата историја на градот под Пелистер.
