Новинарски осврт и размислувања од денешен агол
Во политичката историја на Битола, 90-тите години остануваат запаметени како период на надежи, транзиција и големи амбиции. Еден од кандидатите за градоначалник во тој период, Томе Делов, излезе пред јавноста со програма која, гледано од денешна перспектива, изгледала како план за брза трансформација на градот во модерен регионален центар.
Главната порака во неговата програма била јасна, зголемување на вработеноста и создавање реални услови за економски раст. Тогаш, Делов презентирал студија со конкретни проекти за развој на Битола.
Кои беа клучните проекти?
Во плановите се наоѓале идеи што и денес звучат актуелно:
- Изградба на затворен пливачки базен;
- Реактивирање на проектот за аеродром во Битола;
- Лизгалиште на просторот на поранешниот ладилник;
- Развој на градскиот парк и Тумбе Кафе;
- Железничка врска Битола – Охрид;
- Зимски центар на Пелистер со капацитет од 32.000 посетители.
Гледано од сегашна перспектива, дел од овие идеи и денес се дел од јавните дискусии, што отвора прашање: Колку Битола изгубила време? И дали нашиот град можеше да биде многу понапред ако барем половина од овие проекти беа реализирани навреме?
Комунални приоритети
Програмата опфаќала и низа активности во делот на секојдневниот живот:
- расчистување диви депонии и подобрување на хигиената,
- санација на оштетени улици,
- двонасочен сообраќај на бул. „Први Мај“,
- нови паркиралишта,
- подобрено осветлување,
- уредување на коритото на Драгор.
Поглед од денес
Триесет години подоцна, многу од овие теми се сè уште отворени. Битола повторно бара пливачки базен, младите повторно бараат содржини, а во јавниот простор и денес се зборува за аеродром, железница, туризам и Пелистер.
Дел од граѓаните можеби ќе се запрашаат:
Дали визиите од 90-тите беа преголеми за времето во кое беа предложени или денес едноставно имаме недостиг од луѓе со храброст да ги реализираат?
Едно е сигурно, оваа програма претставува интересен документ што покажува дека Битола отсекогаш имала потенцијал, идеи и луѓе кои верувале во нејзина поголема иднина.
Како денес ќе изгледаше Битола ако визијата на Томе Делов беше претворена во дела?
Кога ја разгледуваме програмата на кандидатот за градоначалник Томе Делов од 90-тите години, неизбежно се наметнува прашањето, каде ќе беше Битола денес ако тогашните амбициозни проекти не останеа само на хартија?
Затворениот базен, аеродромот, железничката врска со Охрид, зимскиот центар на Пелистер и модерните инфраструктурни решенија можеле да ја постават Битола како водечки економски и туристички центар во Македонија и пошироко во регионот.
Каков би бил денес нашиот фокус ако тие планови беа реализирани?
Веројатно наместо да расправаме за основни инфраструктурни прашања како паркинг, улично осветлување и санитарна хигиена, денес ќе водевме сосема поинакви дискусии:
За привлекување меѓународни спортски натпревари и големи туристички манифестации,
За развој на авио-линии и поврзување со светски и европски дестинации,
За унапредување на зимскиот туризам и натпреварување со регионални ски-центри,
За нови факултети и академии поврзани со спорт, туризам и воздушен сообраќај,
За отворање технолошки кампуси и компании кои би го следеле растот на градот,
За задржување на младите и привлекување население наместо иселување.
Наместо да се бориме за елементарни услови, денес ќе зборувавме за иновации, креативни индустрии и големи инвестиции. Наместо да одиме по туѓи аеродроми за да заминеме од државата, можеби странци ќе доаѓаа во Битола. Наместо празнење, ќе се соочувавме со раст.
Губење време како најголема цена
Токму затоа прашањето што се наметнува е болно просто: Колку можности изгуби Битола во последните 30 години? И уште поважно: Дали имаме право и понатаму да губиме време?
Историјата не може да се врати, но документите и визиите како оваа, денес можат да служат како потсетник дека Битола отсекогаш имала потенцијал, само недостигало одлучност и визионерска реализација.
