Отворањето на германската костурница во Битола во 1936 година, сведоштво за едно бурно европско време

од March 14, 2026 0 коментари

Во октомври 1936 година Битола била сведок на значаен и симболичен настан од европската политичка сцена во меѓувоениот период – свеченото отворање на германската воена костурница позната како „Totenberg“ или „Градот на мртвите“. Во овој меморијален комплекс биле положени посмртните останки на 3406 германски војници од 11-та германска армија кои загинале на Македонскиот фронт за време на Првата светска војна во периодот од 1914 до 1918 година.

Костурницата била проектирана од германскиот архитект Роберт Тишлер, а нејзината архитектура го следела тогашниот строг и монументален стил инспириран од античката римска архитектура, карактеристичен за германската монументална градба од 30-тите години на XX век. Масивните камени ѕидови, симетричните форми и строгата композиција требало да пренесат порака на дисциплина, сила и државна моќ.

На свеченото отворање присуствувале бројни високи гости од тогашна Европа. Меѓу нив бил и германскиот дипломат и министер за надворешни работи Виктор фон Херен, како и Зигфрид Емо Јулен, претседател на Комисијата за германски воени гробишта и истакнат член на нацистичката партија. Покрај германските претставници, на настанот биле присутни и министри, дипломати и воени аташеа од повеќе европски држави, меѓу кои Југославија, Бугарија, Романија, Унгарија, Австрија и Франција.

Настанот привлекол и големо внимание кај локалното население. Голем број битолчани се искачиле на ридот над костурницата за да го проследат овој редок дипломатски и воен протокол во нивниот град. Во атмосфера исполнета со воени почести, присуство на германски офицери и верски претставници, церемонијата имала силна политичка и симболична димензија.

Денес овој настан претставува важен историски запис за времето во кое Европа се наоѓала во пресрет на големите политички турбуленции што ќе доведат до Втората светска војна. Германската костурница во Битола и понатаму останува сведоштво за присуството на различни армии и сили на овие простори за време на големите воени конфликти од XX век.

Текстот е инспириран од објава на страницата Lexicon of Foreign Painters in Macedonia 1850–1950, заедно со фотографиите.

Babam Bitola

Comments are closed.