Во време кога редот, почитта и заедништвото беа темел на секојдневието, во Битола важеле јасно утврдени правила за живот во заедничките станбени згради.
Овој „Куќен ред“, донесен во 1978 година од Самоуправната интересна заедница на станувањето, Битола, претставува документ кој денес изгледа како мало историско сведоштво за културата на живеење во градот.
Во него се утврдени обврските на станарите: од одржување на хигиената во заедничките простории, до почитување на редот и мирот во зградите. Посебен акцент е ставен на чистотата, односот кон соседите и грижата за заедничкиот имот.
Меѓу правилата може да се прочита дека:
– скалите, дворовите и заедничките простории мора редовно да се чистат
– забрането е создавање бучава во одредени часови
– станарите имаат обврска да го чуваат редот и да не го нарушуваат мирот
– секој е должен да се грижи за заедничките делови од зградата
Овој документ не е само список на правила – тој е огледало на едно време кога „куќниот ред“ не бил само формалност, туку начин на живот.
Денес, кога често недостига токму тој дух на заедништво, ваквите спомени потсетуваат дека Битола отсекогаш знаела како се живее со ред, мерак и почит.
Куќниот ред целосен текст
КУЌЕН РЕД
Самоуправна интересна заедница на станувањето – Битола
Врз основа на Законот за самоуправни интересни заедници и Статутот на СИЗ на станувањето – Битола, Собранието на СИЗ на станувањето – Битола, на својата седница одржана на ден 5.XII.1978 година, донесе:
О Д Л У К А
За куќен ред во станбените згради на територијата на општина Битола
I. ОПШТИ ОДРЕДБИ
Со оваа одлука се утврдуваат правата и должностите на станарите во зградите, односно куќниот совет, во поглед на одржување на редот, мирот и чистотата во заедничките простории, како и грижата за заедничкиот имот.
Одредбите од оваа одлука се применуваат на сите станбени згради и нивните заеднички простории.
За спроведување на одредбите за куќен ред се грижи куќниот совет.
II. ПОСЕБНИ ОДРЕДБИ
Станбените простории не смеат да се користат за други цели освен за живеење.
Заедничките простории и уреди мора редовно да се одржуваат чисти и уредни.
Секој станар е должен да се однесува така што нема да го нарушува редот и мирот во зградата.
Во зградите со повеќе станари мора да постои ред за користење на заедничките простории.
Забрането е правење бучава во време на одмор.
Реклами и други натписи може да се поставуваат само со одобрение на куќниот совет.
За одржување на чистотата се грижат станарите по утврден ред.
Станарите се должни да ги чуваат скалите, ходниците, дворовите и другите заеднички делови.
Забрането е фрлање отпадоци надвор од предвидените места.
Секој станар е должен да ги пријави дефектите на уредите и инсталациите.
Собирот на станарите се грижи за редот, мирот и одржувањето на зградата.
Собирот може да донесува одлуки за користење на заедничките простории.
Станарите се должни да ги почитуваат одлуките донесени од куќниот совет.
Забрането е оштетување на заедничкиот имот.
Забрането е користење на заедничките простории за складирање без одобрение.
Станарите се должни да се грижат за хигиената и редот околу зградата.
Забрането е истурање вода и нечистотии од прозорци и балкони.
Станарите мора да ги затвораат влезните врати во определено време.
Секој станар мора да се однесува совесно и одговорно кон заедничкиот живот.
III. ПРЕОДНИ И ЗАВРШНИ ОДРЕДБИ
Собирот на станарите е должен да се грижи за спроведување на оваа одлука.
Оваа одлука влегува во сила со денот на донесувањето.
Битола, 24.XI.1978 година
