Куќата на Широк Сокак каде престојувал Гоце Делчев ја нема: Се сеќаваме на 123 години од неговото загинување

од May 4, 2026 0 коментари

Битола, град со богата архитектонска и културна историја, низ децениите се соочувала со сериозни предизвици во зачувувањето на своето наследство. Во периоди кога под изговор на модернизација се носеле одлуки што значеле рушење на значајни објекти, постоеле поединци кои јавно се спротивставувале и барале заштита на градскиот идентитет.

Еден од нив е дипл. инж. арх. Љубиша Новаковиќ, кој во клучни моменти застанал во одбрана на повеќе објекти и урбани целини во Битола. Неговото залагање било насочено кон зачувување на автентичниот изглед на градот, со посебен акцент на објекти од историско и културно значење.

Меѓу најзначајните примери е куќата каде престојувал Гоце Делчев, објект што денес, за жал, повеќе не постои. И покрај укажувањата и отпорот, таа не била заштитена во времето на тогашните урбанистички зафати.

Денес, кога се навршуваат 123 години од неговото загинување, споменот на Гоце Делчев не нè потсетува само на неговото дело, туку и на пропустите што сме ги направиле како општество. Куќата што сведочела за неговото присуство во Битола исчезна во период кога, во трката на т.н. југословенска „модернизација“, многу вредности беа занемарени.

Покрај оваа локација, Новаковиќ се залагал и за зачувување на Стариот театар, за кој во 1979 година јавно се спротивставил на неговото рушење, предлагајќи негова реконструкција и вклопување во новото урбанистичко решение.

Во неговите ставови се вклучува и Широк Сокак, за кој сметал дека треба да остане пешачка зона, како и Старата чаршија како автентична амбиентална целина. Дополнително, се залагал за задржување и адаптација на објектите од Старата болница, како и за зачувување на зградата на француските милосрдни сестри.

Посебно внимание посветил на објектите долж тогашната улица „Борис Кидрич“, каде биле евидентирани вкупно 16 објекти со својство на споменици на културата. Во поширока смисла, неговата визија опфаќала зачувување на централното градско јадро како органска целина, вклучително и улиците Маршал Тито, Кирил и Методиј, Белградска, Јорго Османо, Славко Лумбарко и Рузвелтова.

Иако дел од овие објекти не се зачувани, неговите заложби придонеле значителен дел од архитектонското наследство на Битола да биде зачуван до денес.

Денес, оваа приказна не е само потсетник на една борба, туку и опомена.

Babam Bitola

Comments are closed.